Mesleki Tükenmişlik

Günümüzde ekonomik belirsizliklerinde beraberinde getirdiği mesleki tükenmişlik konusuna değinmek istedim. Çünkü birçok insan bu konu ile ilgili çok büyük problemler yaşamaktadır. İşi iş'te bırakmak artık mümkün değildir. Çalışan insanların hayatının %80'ini çalıştıkları ortam belirlemektedir. İşe her gün aynı saatte veya benzer saatlerde gidip aynı saatlerde çıkmanız bile yaşadığınız hayattan tat almamanızı sağlayabilir. Dünya Sağlık Örgütü bu terimin tanımını şöyle yapar: ''Başarılı bir şekilde yönetilemeyen kronik iş yeri stresinden kaynaklanan bir sendrom.'' Peki bu sendromu yönetirken gerçekleştirilen duygu-durum nasıl olur?

Davranışsal olarak baktığımızda aşırı sigara kullanımı, aşırı yeme veya hiç yememe, fazla çalışma, gece kabusları olarak tepkiler görebiliriz. Tutumsal olarak ise güvensizlik, umutsuzluk, kendinden şüphelenme, kendini güçsüz hissetme, kendini beğenmeme ve kendini kapana sıkışmış hissetme gibi hissedilebilir. ''Bu benim yüzümden böyle oldu, hiçbir şeyi yetiştirememek benim suçum.'' gibi cümlelerle kendini suçlama yaşanabilir.

Duygusal-psikolojik yönüyle ele aldığımızda ise kendine aşırı derece yüklenilmiş hissetme beynin sürekli çalışması olduğu zamanın bile farkında olamama, ani öfke patlamaları, sürekli panik içinde olma hiçbir şeyi yetiştiremeyecek hissine kapılma olarak ele alabiliriz. Bu öyle bir yük haline gelir ki sırtımızda ansiklopedi taşıyormuş gibi bedensel bir ağırlık halinde olunabilir.

Sosyal açıdan ele aldığımızda ise -ki en yorucu kısmı bu olabilir- kişinin kendine ve başkalarına yönelik tahammülsüzlüğü, sosyal ilişkileri sınırlama, arkadaşlardan uzak durma veya başkalarına aşırı bağımlılık şeklinde de artış gösterebilir. Arkadaşlardan o kadar uzaklaşılır ki, bu tükenmişlik geçtiğinde etrafında kimseyi dönüp bulamayabilir.

Son olarak mesleki tükenmişliğin zihinsel olarak yıprattığı kısmı ise kişi uzun bir süre aynı yerde aynı şeye odaklanma problemi yaşayabilir, gözleri açıkken bile rüya görebilir ve karar verme de zorluk yaşar. Gün içinde içeceği ''Çay mı? Kahve mi?'' sorusuna bile uzun bir süre düşünüp öyle karar verebilir. Sendrom bu kadar etkili ve yaygınken hala çoğu kurum/kuruluşlarda bunun için verilen hiçbir psikolojik destek bulunamamaktadır.

Mesleki tükenmişlik için çalıştığınız ortamı değiştirmeniz zor olabilir fakat elinizden geliyor ise o monotonlaşmış hayatınıza farklı aktiviteler ekleyebilirsiniz.

Eğer çevrenizde bu sendromda olduğunu düşündüğünüz birileri varsa ya da siz yaşıyorsanız psikolojik destek almaktan çekinmeyin.